Các giới từ luôn đi với Dativ trong tiếng Đức: Thần chú ghi nhớ và cách dùng chi tiết
📖 Từ vựng bài học (8 từ)
từ (bên trong ra), xuất xứ từ
Ich komme aus Vietnam.
ở tại (nhà ai, công ty nào), khi
Er wohnt noch bei seinen Eltern.
với (ai), bằng (phương tiện gì)
Wir fahren mit dem Bus zur Schule.
đến (thành phố, quốc gia), sau (thời gian)
Nach dem Unterricht gehe ich nach Hause.
từ, từ khi (kéo dài đến hiện tại)
Ich lerne seit einem Jahr Deutsch.
từ (địa điểm, người), của
Das ist ein Geschenk von meiner Freundin.
đến (người, địa điểm cụ thể)
Morgen gehe ich zum Arzt.
đối diện với
Die Post liegt gegenüber dem Bahnhof.
Nếu như trong tiếng Đức có nhóm giới từ DOGFU luôn đi với Akkusativ, thì ở cách 3 Dativ, chúng ta cũng có một gia đình giới từ cố định cực kỳ phổ biến: aus, bei, mit, nach, seit, von, zu (và giới từ mở rộng gegenüber). Đây là nhóm từ xuất hiện liên tục trong mọi cuộc hội thoại thường ngày ở nước Đức, từ việc giới thiệu quê quán, hỏi phương tiện đi lại, hẹn giờ cho đến việc chỉ đường.
Ảnh minh họa: Các mối liên kết không gian, phương hướng và thời gian trong cuộc sống qua phong cách Flat UI tối giản
Điểm mấu chốt là: Bất kể động từ đứng trước là gì hay hành động có di chuyển hay không, hễ danh từ hoặc đại từ đứng sau một trong các giới từ này thì BẮT BUỘC PHẢI CHIA Ở DATIV. Bài viết này sẽ chia sẻ câu thần chú học thuộc trong 30 giây, phân tích chi tiết từng giới từ kèm các cặp từ hay gây nhầm lẫn nhất.
1. Thần chú ghi nhớ các giới từ Dativ
Để không bao giờ bỏ sót bất kỳ giới từ Dativ nào trong phòng thi, người học tiếng Đức trên toàn thế giới thường sử dụng bài đồng dao hoặc giai điệu ngắn sau:
„Aus – bei – mit – nach – seit – von – zu – immer mit dem Dativ, immer mit dem Dativ!”
Bạn cũng có thể ghép các chữ cái đầu thành từ gợi nhớ:
- Aus
- Bei
- Mit
- Nach
- Seit
- Von
- Zu
- (Gegenüber)
Nhắc lại bảng biến đổi Dativ cần áp dụng ngay:
- Giống đực (der) $\rightarrow$ dem / einem / meinem
- Giống trung (das) $\rightarrow$ dem / einem / meinem
- Giống cái (die) $\rightarrow$ der / einer / meiner
- Số nhiều (die) $\rightarrow$ den + N-en / meinen + N-en
2. Ý nghĩa và cách dùng chi tiết từng giới từ
Dưới đây là công thức và ví dụ cụ thể cho từng thành viên trong gia đình giới từ Dativ:
2.1. Aus (Từ bên trong ra ngoài, xuất xứ, chất liệu)
- Xuất xứ quốc gia / quê hương: Ich komme aus Vietnam / aus der Schweiz. (Schweiz giống cái $\rightarrow$ der Schweiz).
- Từ bên trong một không gian bước ra: Er kommt aus dem Haus. (Anh ấy bước ra khỏi nhà).
- Làm từ chất liệu gì: Der Tisch ist aus Holz. (Cái bàn làm từ gỗ).
2.2. Bei (Ở tại, làm việc tại, ở nhà ai)
- Ở nhà ai / ở chỗ ai: Ich bin heute bei meiner Oma. (Hôm nay tôi ở nhà bà).
- Làm việc tại công ty nào: Mein Bruder arbeitet bei Siemens.
- Gần / cạnh một địa danh: Potsdam liegt bei Berlin.
- Trong lúc làm việc gì (bei + dem = beim): Beim Essen sprechen wir nicht. (Trong lúc ăn chúng tôi không nói chuyện).
2.3. Mit (Cùng với ai, bằng phương tiện gì, bằng công cụ gì)
- Cùng với người khác: Ich gehe mit meinem Freund ins Kino.
- Phương tiện giao thông: Fährst du mit dem Zug oder mit dem Flugzeug?
- Công cụ thực hiện: Er schreibt mit einem Bleistift. (Anh ấy viết bằng bút chì).
2.4. Nach (Đến đâu, sau thời điểm nào)
- Đến quốc gia / thành phố không có mạo từ: Wir fliegen nach Deutschland / nach Tokyo.
- Chỉ phương hướng: Biegen Sie nach links / nach rechts ab!
- Về nhà (cụm cố định): Ich gehe jetzt nach Hause.
- Sau một mốc thời gian hoặc sự kiện: Nach dem Kurs trinken wir Kaffee.
2.5. Seit (Từ khi, đã được bao lâu)
Lưu ý quan trọng: Trong tiếng Đức, seit dùng cho hành động đã bắt đầu trong quá khứ và VẪN ĐANG TIẾP DIỄN ở hiện tại (động từ chia ở thì hiện tại Präsens).
- Ich wohne seit einem Monat in Berlin. (Tôi đã sống ở Berlin được 1 tháng rồi - và hiện tại vẫn đang sống ở đây).
- Sie lernt seit drei Jahren Deutsch. (Cô ấy học tiếng Đức đã được 3 năm).
2.6. Von (Từ ai / nơi nào, sở hữu "của")
- Từ chỗ ai / địa điểm mở: Ich komme gerade vom Arzt (von + dem = vom). (Tôi vừa từ chỗ bác sĩ về).
- Thay thế cho sở hữu cách (Genitiv): Das Auto von meinem Vater ist neu. (Chiếc xe của bố tôi còn mới).
- Khoảng thời gian (von... bis...): Von Montag bis Freitag arbeite ich.
2.7. Zu (Đến người, đến cơ quan / địa điểm cụ thể)
- Đến gặp người nào đó: Ich gehe zu meiner Tante. (Tôi đến chỗ dì tôi).
- Đến các địa điểm dịch vụ / cơ quan: Er geht zur Post (zu + der = zur) / zum Arzt (zu + dem = zum).
- Ở nhà (cụm cố định chỉ trạng thái): Ich bleibe heute zu Hause.
2.8. Gegenüber (Đối diện với)
Đặc điểm vị trí: gegenüber có thể đứng trước hoặc đứng SAU danh từ; nhưng nếu đi với đại từ nhân xưng, nó thường đứng sau đại từ:
- Das Hotel liegt gegenüber dem Bahnhof. (hoặc dem Bahnhof gegenüber).
- Er sitzt mir gegenüber. (Anh ấy ngồi đối diện tôi - KHÔNG nói gegenüber mir).
3. Các dạng viết tắt thông dụng cần thuộc nằm lòng
Khi giới từ đi kèm mạo từ xác định giống đực và giống trung (dem) hoặc giống cái (der), người Đức luôn kết hợp lại thành từ viết tắt:
| Viết tắt | Từ gốc ghép | Ví dụ minh họa |
|---|---|---|
| beim | bei + dem | beim Arzt, beim Frühstück |
| vom | von + dem | vom Bahnhof, vom Chef |
| zum | zu + dem | zum Supermarkt, zum Flughafen |
| zur | zu + der | zur Schule, zur Universität, zur Bank |
4. Phân biệt 2 cặp giới từ kinh điển hay nhầm lẫn
4.1. "Nach" hay "Zu" khi nói về nơi chốn?
Cả hai đều dịch là "đến", nhưng quy tắc phân định rất rõ ràng:
- Dùng nach:
- Tên thành phố, quốc gia không có quán từ: nach Berlin, nach Vietnam, nach Frankreich.
- Các hướng địa lý: nach Norden (về hướng bắc), nach links (sang trái).
- Về nhà: nach Hause.
- Dùng zu:
- Đến người hoặc chức danh: zu Anna, zum Arzt, zum Chef.
- Đến địa điểm cụ thể trong thành phố: zum Bahnhof, zur Schule, zum Park.
- Các quốc gia có quán từ: in die Schweiz, in die USA (dùng giới từ in, không dùng nach).
4.2. "Aus" hay "Von" khi nói về nguồn gốc rời đi?
- Aus: Rời khỏi bên trong một không gian kín, một tòa nhà hay đất nước (aus dem Zimmer, aus der Küche, aus dem Restaurant).
- Von: Rời khỏi một bề mặt mở, một sự kiện, hoặc từ chỗ một người nào đó (vom Sportplatz, von der Party, vom Arzt).
5. Bài tập thực hành củng cố
Điền dạng đúng của mạo từ hoặc từ trong ngoặc theo đúng quy tắc Dativ:
- Wir fahren morgen mit __________ (der Zug) nach München.
- Nach __________ (die Arbeit) treffe ich mich mit meinen Kollegen.
- Seit __________ (ein Jahr) wohnt Lisa bei __________ (ihre Großeltern).
- Er geht heute Nachmittag zu __________ (der Zahnarzt).
- Das Café befindet sich direkt gegenüber __________ (das Rathaus).
Đáp án và giải thích chi tiết:
- dem Zug (mit + Dativ giống đực der Zug $\rightarrow$ dem Zug).
- der Arbeit (nach + Dativ giống cái die Arbeit $\rightarrow$ der Arbeit).
- einem Jahr / ihren Großeltern (seit + Dativ giống trung das Jahr $\rightarrow$ einem Jahr; bei + Dativ số nhiều die Großeltern $\rightarrow$ ihren Großeltern).
- dem Zahnarzt (hoặc viết tắt là zum Zahnarzt — zu + Dativ giống đực der Zahnarzt).
- dem Rathaus (gegenüber + Dativ giống trung das Rathaus $\rightarrow$ dem Rathaus).
Lời kết
Các giới từ đi với Dativ là một trong những cột trụ ngữ pháp vững chắc nhất giúp bạn tự tin đạt điểm tối đa phần thi Đọc - Viết trình độ A1-A2. Hãy luyện thói quen nhẩm bài thần chú „Aus, bei, mit, nach, seit, von, zu” mỗi khi chuẩn bị đặt câu để phản xạ tiếng Đức của bạn ngày càng chuẩn xác và tự nhiên như người bản xứ.

